Toezegging Europese licentieproductie opnemen in jaarlijkse Stand van Defensie (36.800 X / 36.800 K)

De staatssecretaris van Defensie zegt de Kamer, naar aanleiding van een vraag van het lid Martens (GroenLinks-PvdA), toe om in de jaarlijkse Stand van Defensie naast de reeds toegezegde rapportage over de doelstellingen voor gezamenlijke en Europese aanschaf, ook te rapporteren over Europese licentieproductie. Daarbij zal worden bezien in hoeverre deze informatie openbaar dan wel vertrouwelijk kan worden verstrekt, afhankelijk van afspraken met andere landen.

Handelingen I, 2025/2026, nr. 36, item 3, p. 2.

De heer Martens (GroenLinks-PvdA):

(…)

Terug naar samenwerking. De regering noemt qua samenwerking al expliciet de doelen van 40% gezamenlijke aanschaf en minstens 5% aanschaf in Nederland of Europa. Maar de kernvraag is wat mij betreft wat "Europees" hier eigenlijk betekent. Telt Amerikaanse technologie die onder licentie in Europa wordt geassembleerd, als Europees? Tellen systemen mee waarvan de software, reserveonderdelen en inzet afhankelijk blijven van een niet-Europees moederbedrijf of exportregime? Mijn fractie vindt dat we onszelf hierin niet snel rijk moeten rekenen. Een Europees label plakken op een niet-Europees systeem is geen strategische autonomie.

Daarom vraag ik de bewindspersonen om een heldere toezegging om vanaf de volgende Stand van Defensie jaarlijks helder te rapporteren over drie categorieën. Eén: volledig Europese systemen, dus zonder beslissende niet-Europese afhankelijkheid. Twee: Europese licentieproductie van niet-Europese systemen en drie, niet Europese inkoop. Alleen dan kan het parlement volgen en controleren of deze doelen daadwerkelijk bijdragen aan minder afhankelijkheid.

Handelingen I 2025/2026, nr. 36 , item 3, p. 36.

Staatssecretaris Boswijk:

(…)

Ook over de licentie werd een opmerking gemaakt, onder andere door de heer Hartog. Hij zei: stel dat we alles gaan invullen met licentie. De heer Dassen heeft mij ook hierover bevraagd in de Tweede Kamer. Het is heel goed dat die vraag hier ook wordt gesteld. Nee, terugkijkend is het natuurlijk niet de bedoeling dat we alles met licentie oplossen. Tegelijkertijd zal licentie wel een onderdeel daarvan zijn. Ik heb toevallig vanmiddag een boek in ontvangst genomen van Casper Wits en Remco Breuker. Dat zijn een Noord-Korea-expert en een China-expert. Dat boek gaat over de middenmachten. Ik ben op pagina 37 gebleven en dat gaat over hoe Zuid-Korea zijn defensie-industrie heeft opgebouwd. Dat komt doordat dit land in eerste instantie is begonnen met licentieproductie van de VS. Zij zagen toen ook: we kunnen het wiel opnieuw uitvinden, maar dan beginnen we twintig jaar terug en die tijd hebben we niet. Ze begonnen dus met licentieproductie van de Amerikanen om vervolgens te kijken welke alternatieven ze kunnen maken. Inmiddels is het de achtste defensie-industrie ter wereld. Dus ja, we zullen ook onder licentie gaan produceren. Maar ik denk dat je daar een goede balans in moet gaan vinden.

(…)

De heer Martens (GL-PvdA):

Ik dank de voorzitter om haar clementie. Daar staat zij ook om bekend. Ik had ook om een toezegging gevraagd op dit punt. Wat de staatssecretaris zegt, kan ik helemaal volgen. Ik heb in het verleden ook wel gepleit voor licentieproductie. Maar het is wel iets wat wij vanuit onze controlerende taak graag goed willen volgen: Europese productie, licentieproductie en niet-Europese productie. Ik vraag de staatssecretaris om toe te zeggen om dat structureel ieder jaar in de Stand van Defensie op te nemen, zodat wij dat goed kunnen volgen.

Staatssecretaris Boswijk:

Wij hebben in de Tweede Kamer al de toezegging gedaan dat we bij de Stand van Defensie die 40% en 50% opnemen. Ik kan bij dezen toezeggen dat we ook de licentieproductie opnemen. Ik zeg er wel bij dat ik even moet kijken in hoeverre dat openbaar of vertrouwelijk moet. Dat durf ik even niet te zeggen, omdat we afhankelijk zijn van andere landen en hoe zij publiceren. Dat moeten we op elkaar afstemmen. Het lijkt mij vanuit de controlerende functie een heel legitieme vraag om een vinger aan de pols te houden. Dat vind ik zelf ook fijn om te kunnen doen. Het lijkt me dus een heel terecht punt.

Brondocumenten

• 29 juni 2026
  toezegging gedaan